Cypr – zabytki cz. I – Chirokitia

Jednym z zabytków jakie warto odwiedzić na Cyprze jest Chirokitia

Zaledwie kilka kilometrów od południowego wybrzeża wyspy, w drodze między Larnaką a Limassol, znajduje się niesamowita Chirokitia, neolityczna osada licząca ponad 8000 lat. Jest to nie tylko zabytek światowej klasy wpisany na listę UNESCO oraz źródło wiedzy o początkach cywilizacji na Cyprze, ale również… najstarszy dowód na współpracę człowieka i kota. Chirokitia bez cienia wątpliwości, jest przełomem w historii ludzkości.

Osada, a właściwie “protomiasto” zostało założone prawdopodobnie przez przybyszów z Anatolii lub Lewnatu. Miasto miało charakter rolniczy, na co wskazują odnalezione na terenie wykopalisk krzemienne oraz obsydianowe sierpy oraz inne narzędzia rolnicze. W Chirokitii znaleziono również łuki oraz dzidy, najprawdopodobniej służące do polowania.

Wokół miasta rozciągał się wysoki na 1,5 metra kamienny mur. Ulice, z pewnością lepsze niż część tych, które znamy z Polski, były brukowane. Domy w których mieszkali żyjący tu ludzie były niewielkie, zbudowane z kamieni rzecznych, które następnie łączono gliną. W środku jedynego pomieszczenia znajdowało się palenisko, a dachy budowano z chrustu i gliny. Pośrodku owych “dachów” znajdował się otwór, przez który wylatywał dym. Wokół domów często stały pomniejsze budowle, takie jak warsztaty lub kuchnie.

.

W okresie prehistorycznym Cypr odegrał kluczową rolę w przekazaniu kultury z Bliskiego Wschodu do Europy.

.

Miejscowi, jak wynika z badań najstarszej warstwy wykopaliska, nie znali początkowo wyrobu ceramiki. Dopiero w późniejszych warstwach odkryto pierwsze naczynia, które powstały jednak bez użycia koła garncarskiego.

W najlepszym okresie osady zamieszkiwało ją około 2000 ludzi. Zmarłych chowano w pozycji embrionalnej, a ich piersi przygniatano kamieniem – prawdopodobnie z obawy przed powstaniem z martwych

.

chirokitia-www-365photos-pl-source-www-wikipedia-org-4
Wizualizacja grobu z Chirokitii.

.

Chirokitia i jej znaczenie w historii ludzkości

Wbrew wielu opiniom, Cypr to niesamowite miejsce a osada jest tego symbolem. Ważny jest nie tylko niezwykle zaawansowany jak na swoje czasy rozkład architektoniczny miasta. Archeolodzy potwierdzają, że górna cześć osady, Chirokitia leży na wzgórzu, musiała być zbudowana w zgodzie z poprzednio stworzonym planem. Taki wysiłek wymagał dokładnych obliczeń, szeroko zakrojonych prac w których udział brało wielu ludzi, sprowadzenia i wytworzenia odpowiednich materiałów do budowy itp. Dowodzi to, że Chirokitia to nie tylko miasto, ale również społeczność, która była dobrze zorganizowana i gotowa do wspólnego wysiłku dla dobra ogółu. Cechy, które nawet dziś wydają się być trudne do osiągnięcia.

Wokół osady znaleziono również kamienne naczynia, roślinne i zwierzęce szczątki oraz, co najważniejsze, idole o antropomorficznych kształtach – co z kolei wskazuje na rozwinięte wierzenia, a zatem coś na kształt religii.

.

Chirokitia to świetnie zachowane stanowisko archeologiczne, które dostarczyło i będzie dostarczać, bardzo ważną wiedzę na temat tego, w jaki sposób cywilizacja rozprzestrzeniła się z Azji do świata środziemnomorskiego.

.

Co z tymi kotami? To właśnie tutaj odkryto ślady pierwszej, udokumentowanej współpracy między człowiekiem a kotem. Mieszkańcy Chirokitii wiele zawdzięczają tym czworonogom. To one chroniły spichlerz i domostwa przed gryzoniami oraz wężami. To jednak nie wszystko: odkryto również szczątki wskazujące, że myśliwi korzystali z pomocy kotów podczas polowania. Według archeologów wyglądało to mniej więcej tak: myśliwy ranił zwierzę, a zadaniem kota było dogonienie i powalenie go. Ówczesne koty były bardziej podobne do polskich rysiów, niż naszych domowych pupili. 

Czy Chirokitia jest dowodem na to, że gdyby nie koty cywilizacja w Europie nigdy by nie powstała?

.

chirokitia-www-365photos-pl-source-www-wikipedia-org-2
Fundamenty zabudowań neolitecznego miasta w Chirokitii

.

Warto wiedzieć

Dziś Chirokitia może poszczycić się zrekonstruowanymi domami, studnią, kawałkiem muru oraz odkrytymi fundamentami architektonicznej zabudowy na wzgórzu. Łatwo się tam dostać: autobusy krążące na linii Nikozja, Larnaka, Limassol i Paphos, zatrzymują się zaraz przy stanowisko. Bilet na taki autobus kosztuje 5 euro dla osoby dorosłej (w jedną stronę). Koszt wizyty jest podobny, choć warto pamiętać, że dzieci nie muszą kupować biletu. 

Wokół osady, znajduje się jeden sklep z pamiątkami, z reguły zamknięty. Całe szczęście zaraz obok można coś zjeść i wypić frappe w oczekiwaniu na kolejny autobus, a bilety można kupić u kierowcy. 

 

 

Skomentuj

Related Articles